• Nowości
  • Polecamy

Wyniki konkursów

Konkurs "Sowa mądra głowa"

Konkursy "Sowi las" i "Sówka mądra główka"

Metody badań i ochrony sów (red. R. Mikusek)
"Metody badań i ochrony sów"
(red. R. Mikusek)
do nabycia w siedzibie
Fundacji Wspierania Inicjatyw Ekologicznych


Free PageRank Checker


Witrynę odwiedziło: osób

Rozród


Sowy będące na szczycie drabiny troficznej, charakteryzują się długowiecznością oraz niewielkim przyrostem populacji. Większość gatunków sów gniazdujących w Polsce jest monogamiczna. Poligamię stwierdza się regularnie u włochatki, a wyjątkowo tylko u syczka, uszatki i płomykówki.

Gniazda

Sowy zajmują gniazda innych gatunków bądź składają jaja bezpośrednio na ziemi, w naturalnych dziuplach, kikutach pni itp. Większość gatunków poprawia i wygrzebuje niecki gniazdowe, powiększa dziuple, obrywając kawałki drewna z ich ścian. Z czasem na wyściółkę mogą złożyć się resztki ofiar i wypluwki, zrzucane przez samicę i młode w gnieździe. Aktywnie materiał na gniazdo znosi jedynie uszatka błotna, choć znane są też przypadki, gdy płomykówka przenosiła w dziobie stare wypluwki w miejsce, gdzie potem składała jaja. Przed rozpoczęciem znoszenia jaj samice sów często przebywają blisko gniazda, kontrolując ich przydatność do lęgu, nierzadko w nim nocując.

Gdzie się gniażdżą sow? - rys. M.Skakuj, K.Goworek

Jaja sów

Sowy składają jaja w odstępach 1-3 dni. Samica może zwiększyć przerwy w składaniu jaj pod wpływem czynników zewnętrznych. Wysiaduje wyłącznie samica zwykle po złożeniu pierwszych jaj w lęgu, dlatego też pisklęta lęgną się asynchronicznie. Wyjątkiem jest sóweczka, wysiadująca jaja od złożenia ostatniego lub przedostatniego jaja, w mniejszym stopniu pójdźka i syczek. Z kolei uszatka błotna, choć wysiaduje jaja od złożenia pierwszego jaja, to zarodki rozwijają się nierównomiernie, w konsekwencji czego pisklęta wykluwają się najczęściej w krótkim czasie po sobie.
Jaja sów są białe, nie posiadają połysku. Z czasem mogą na nich wystąpić przybrudzenia. Wszystkie są owalne lub kuliste: trudność sprawia nawet wyróżnienie bardziej tępego bieguna w jaju. Szerokość jaj w stosunku do ich długości u krajowych gatunków sów wynosi od 77,5% (płomykówka) do 85,5% (pójdźka). Najbardziej kuliste jaja składają te gatunki, które gniazdują w głębokich niszach, w tym w dziuplach. Puchacz gniazdujący w miejscach otwartych (skała, ziemia gniazda innych ptaków), tak jak sąsiadujący w zestawieniu puszczyk uralski dzięki swym rozmiarom są w stanie wygrzebać niszę o głębokości 15-20 cm, z której jaja nie wytoczą się.

Jaja sów gnieżdżących się w Polsce - rys. T. Zając

Pisklęta sów

Pisklęta sów klują się zwykle nocą i niejednocześnie. Ponieważ samica rozpoczyna inkubację przed złożeniem kompletu jaj, gdy najstarsze z piskląt (w dużych zniesieniach) ma kilkanaście dni, kluć się może jeszcze najmłodsze rodzeństwo. Sowy charakteryzuje długi okres opieki nad nowym pokoleniem. Samica wysiaduje, a potem sprawuje bezpośrednią opiekę nad lęgiem, aż do opuszczenia gniazda przez pisklęta. Samiec pozostaje w pobliżu i dostarcza samicy pokarm, który ta zjada lub przekazuje pisklętom.
Jako gniazdowniki niewłaściwe pisklęta sów pokryte są gęstym, krótkim, białym lub kremowo-białym puchem. Po 1-2 tygodniach, pierwszy puch staje bardziej gęsty i ciemniejszy, dzięki czemu opuszczające gniazda pisklęta są mniej widoczne.
Pisklęta sów opuszczają gniazdo zanim nauczą się dobrze latać, w drugiej szacie puchowej. Pisklęta sów leśnych (np. uszatka, włochatka), ale i np. pójdźki, bardzo dobrze wspinają się po pniu za pomocą dzioba i szponów.

Pisklęta sów gnieżdżących się w Polsce - rys. M. Skakuj


Przykładowe głosy sów:



1. Włochatka - Aegolius funereus

2 samce na granicy terytoriów
(Białowieża, maj 2010)
@ Romuald Mikusek

Scenariusze zajęć



Sponsorzy projektu

Projekt dofinansowano ze środków:
Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

oraz
Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie