• Nowości
  • Polecamy

Wyniki konkursów

Konkurs "Sowa mądra głowa"

Konkursy "Sowi las" i "Sówka mądra główka"

Metody badań i ochrony sów (red. R. Mikusek)
"Metody badań i ochrony sów"
(red. R. Mikusek)
do nabycia w siedzibie
Fundacji Wspierania Inicjatyw Ekologicznych


Free PageRank Checker


Witrynę odwiedziło: osób

Ochrona strefowa


Zgodnie ze znowelizowaną ustawą o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. i rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie gatunków dziko żyjących zwierząt objętych ochroną z dnia 28 września 2004 r., w Polsce ochroną strefową objętych jest 11 gatunków ptaków drapieżnych oraz puchacz. Miejsce rozrodu puchacza i jego stałego przebywania jest objęte ochroną strefową: ścisłą obowiązującą cały rok (promień do 200 m) oraz częściową w okresie od 1 stycznia do 31 lipca (do 500 m). Strefa ścisła powinna objąć obszar bezpośrednio wokół gniazda, który jest najbardziej zbliżony charakterem do naturalnego, preferowanego przez puchacza. Może być to fragment skał, starodrzewi wraz z kawałkiem terenu otwartego czy np. kamieniołom, torfowisko, bagno. Strefa częściowa wykreślana jest na zewnątrz ścisłej, pełniąc rolę buforu. Ingerencja człowieka w strefach ochronnych nie może powodować zagrożenia dla lęgu, dlatego tylko w uzasadnionych sytuacjach wojewoda wyraża zgodę i ściśle określa zakres wykonywanych zabiegów w strefach, terminy i dopuszczalną ich odległość w stosunku do gniazda. W strefie ścisłej niedopuszczalnym jest wykonywanie zabiegów typowo gospodarczych, a jedynie sanitarnych, w sytuacjach katastrofalnych. Zgoda na wykonywanie tych czynności wymaga odpowiednio wczesnych uzgodnień z wojewodą, który za pośrednictwem Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody rozpatruje każdy przypadek indywidualnie. Mniej rygorystycznie rozpatrywana jest zgoda na wstęp, jak to np. ma miejsce w przypadku doświadczonych współpracowników Komitetu Ochrony Orłów do stref ochronnych ptaków szponiastych.

Wyznaczanie strefy ochronnej. Puchacz, zwłaszcza na etapie wysiadywania jaj, jest bardzo wrażliwy na niepokojenie i łatwo opuszcza gniazdo (patrz rozdział: Opis gatunków). Należy zatem pamiętać, zwłaszcza w okresie lęgowym, by swoją obecność w pobliżu gniazda ograniczyć do minimum, tak by nie niepokoić ptaków. Dotyczy to stanowisk nieznanych, gdyż tam gdzie wiemy o obecności ptaków, potwierdzenie zajęcia stanowiska można dochodzić po ścisłym sezonie lęgowym. Jeśli gniazdo czy parę puchaczy zlokalizujemy w sezonie lęgowym (wiosna, lato), powinniśmy niezwłocznie powiadomić zarządcę terenu (najczęściej jest to nadleśnictwo i park narodowy) o lokalizacji stanowiska (na tym etapie dokładne ustalenie położenia gniazda nie jest potrzebne, a wręcz niewskazane). W następnej kolejności informacja powinna trafić do odpowiedniego Urzędu Wojewódzkiego.

Gniazdo i miejsce gniazdowania podlegają ochronie prawnej od chwili zgłoszenia!

Służąc swoim doświadczeniem i wiedzą powinniśmy wziąć udział w wyznaczaniu granic strefy. Mogą być one wyznaczane zgodnie z ustawą po okręgu, jednak często nie zapewnia to wystarczającej ochrony miejsca gniazdowania i jest trudne do przestrzegania w terenie. Ponadto strefa kołowa może objąć swym zasięgiem również takie fragmenty terenu, które dla sowy nie mają większego znaczenia (np. drzewostany młodszych klas wieku, zabudowania). Ścisła strefa powinna obejmować w przypadku puchacza np. fragment olsu, starodrzewia, cały kamieniołom itp. W praktyce zdarzają się przypadki, że włącza się do strefy ścisłej część izolowanego terenu, znajdujące się w pewnej odległości od gniazda, który jest ważnym rewirem łowieckim (np. otwarta łąka, starodrzew). Najczęściej granice stref poprowadzone są według łatwych do rozpoznania w terenie elementów, takich jak linie oddziałowe, rowy, potoki itp. Do stref, zwłaszcza ścisłej, nie powinno włączać się terenów omijanych przez tą sowę, a więc pól uprawnych, upraw, drzewostanów młodszych klas wieku itp.

Znakowanie granic stref w terenie nie znajduje uzasadnienia i nie powinno być stosowane. Czasami są znakowane wejścia do ostoi tablicą "Wstęp wzbroniony. Ostoja zwierzyny", jednakże może to także zachęcać do penetracji. Niestety zdarzają się w Polsce przypadki, że na tego typu tablicach widnieją rysunki przedstawiające obiekt ochrony.

Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody wojewoda ustala, ale również likwiduje granice miejsc rozrodu. Jednakże ich likwidacja powinna być dopuszczana jedynie po kilkuletnim okresie obserwacji - wyglądającego na porzucony - obszaru, ze względu na nieregularne zajmowanie przez puchacza sąsiadujących obszarów bądź nie przystępowanie do lęgów w niektóre lata. W przypadku innych gatunków sów możliwe jest wyznaczanie małych stref wokół miejsc lęgowych czy np. ochrona samych drzew lęgowych. Takie formy ochrony można ustalać i wprowadzać na podstawie wewnętrznego aktu przez zarządcę terenu (np. nadleśniczego).


Barbara Draus



Sponsorzy projektu

Projekt dofinansowano ze środków:

Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

oraz
Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie